Wojenne Podgórze.

Kolejny z podgórskich spacerów przebiegał trasą wojenną. Polecam tę trasę wszystkim zainteresowanym okupacyjna historią Krakowa i dziejami Żydów krakowskich. 

Podobnym szlakiem podąża corocznie Marsz Pamięci z Placu Bohaterów Getta do Obozu Płaszów.

Spacer rozpoczął się na Placu Bohaterów Getta, dawnym głównym placu getta. Stąd Niemcy przeprowadzali deportacje, nieopodal mieściła się jedna z bram wjazdowych do getta, tu spotykali się członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej i tu także mieścił się jedyny jasny punkt - Apteka pod Orłem, prowadzona przez Polaka, Tadeusza Pankiewicza.

Dalej nasza trasa prowadziła ulicą Kącik, przez środek instalacji Mirosława Bałki Auschwitz-Wieliczka, do Fabryki Schindlera. W planie nie było wejścia do muzeum, ale mam nadzieję, że udało m się zachęcić uczestników spaceru do odwiedzenia tego miejsca. 

Dalej oglądaliśmy dwa pozostałe fragmenty muru w kształcie macew, którym otoczone było getto - przy ulicy Lwowskiej i przy Limanowskiego.

Stamtąd udaliśmy się na teren obozu koncentracyjnego Płaszów. Na naszej trasie znalazły się ruiny domu przedpogrzebowego, Szary Domek - miejsce tortur, Czerwony Domek - dawny dom Amona Gotha, brutalnego komendanta obozu, Hujowa Górka i pomniki upamiętniające ofiary obozu. Opowiadałam o utworzeniu obozu na terenie dawnych cmentarzy, o codzienności w obozie, pracach, jakie wykonywali więźniowie i więźniarki, egzekucjach i wreszcie - likwidacji obozu.

Trasa tego spaceru na pewno jest bardzo ciekawa i wzruszająca, nie jest to łatwa rozrywka, ale to część historii Krakowa, którą na pewno warto poznać. Trasę tę można też poszerzyć o spacer po terenie getta, odwiedzając miejsca związane z jego historią - Judenrat, Arbeitsamt, dawną fabrykę Juliusza Madritscha, dom, w którym mieszkał Roman Polański, dziedziniec fabryki Optima, na którym w upale przetrzymywano Żydów i inne.

Tajemnice Fabryki Schindlera.

Radosna wiadomość jest taka, że zdałam kolejny egzamin i mogę oprowadzać po Fabryce Schindlera! Cieszę się tym bardziej, że to muzeum uważam za prze-wspaniałe i prze-interesujące, a do tego dopracowane w najdrobniejszych szczegółach.

The great news is that I passed another exam and now I can guide in the Schindler's Factory as well! It makes me even more happy that I think this museum is really wonderfull and super interesting, and what's more - even the smallest details are well thought.

Kraków 1920.

Lokalizacja. Location.

Wystawa mieści się w dawnym budynku administracyjnym Fabryki Emalia na Zabłociu, industrialnej części Podgórza. Na tym terenie działało kilka zakładów przemysłowych, także w okresie okupacji, a wśród nich Emalia. Adres: Lipowa 4.

Fabryka Schindlera jest częścią Trasy Pamięci - projektu MHK łączącego trzy muzea opowiadające historię II wojny światowej. Poza Fabryką znajdują się na niej Apteka pod Orłem oraz Ulica Pomorska.

The exhibition is placed in the old administration building of the Emalia factory on Zabłocie, the industrial part of Podgórze. On the area a few plants worked, also in the time of Nazi occupation, among them Emalia. Address: Lipowa 4.

The Schindler's Factory is a part of The Route of Memory, a project joining three museums telling the history of the II World War. There's also the Pharmacy under the Eagle and Pomorska Street.

Takie stemplownice znajdują się w pięciu miejscach na wystawie. Zabieramy kartkę z opisem ważnego wydarzenia i nabijamy stempel. The stamp machines are placed in 5 points of the exhibition. You just take a card with an event described on and stamp it.

Historia. History.

W 1939 roku przyjechał do Krakowa Oskar Schindler i objął zarząd powierniczy nad znajdującą się w stanie upadłości Fabryką Rekord, będącą własnością trzech żydowskich przedsiębiorców. Schindler fabrykę wydzierżawił (a w 1942 odkupił) i rozbudował. Ten biznesmena którym początkowo kierowała chęć zysku, zapewnił pracującym tam Żydom godne warunki pracy i możliwość przeżycia dzięki zabraniu ich ze sobą do Brunnlitzm dokąd przeniósł Fabrykę w 1944 roku. Jego historia stała się znana dzięki filmowi Stevena Spielberga Lista Schindlera i jest jednym z najsłynniejszych Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Po zakończeniu działań wojennych Fabryka została znacjonalizowana i aż do początków XXI wieku działał tu zakłady Telpod. W 2005 tereny te przejęło miasto i wkrótce podjęto decyzję o urządzeniu tu wystawy prezentującej dzieje Krakowa i Krakowian w czasie okupacji niemieckiej.

In 1939 Oskar Schindler arrived at Cracow and took control over the previous jewish factory Rekord, which was then in the state of bankrupcy. He leased the Factory and then bought it and developed. This businessman, for whom the gain was at first the most important factor, made sure that the Jews had good working conditions and provided them with the possibility to survive,as he took them with him to Brunnlitz in 1944. His story was made popular thanks to the movie of Steven Spielberg - Schindler's List and he is one of the most famous Righteous Among the Nations.

After the war the factory was nationalized and up till the beginnings of the 21st century was home to Telpod plant. In 2005 he area was bought by the city and the decision was taken to open here the exhibition showing the stories of Cracow and Cracovians during the Nazi occupation.

Fotografie Krakowian z okresu międzywojennego. Cracovians' photos from before II World War.

Podróż w czasie. Time travel.

Zwiedzanie Muzeum jest niewątpliwie podróżą w czasie II wojny światowej. Podążamy krakowską ulicą i obserwujemy najważniejsze wydarzenia z tego okresu, poczynając od końca lata 1939 roku aż do stycznia 1945 i wyzwolenia Krakowa przez Armię Czerwoną. Na naszej drodze przyglądamy się tragicznym losom Krakowian - Polaków i Żydów, których historie splatają się ze sobą, tak jak były złączone w codziennym życiu przed wojną. Możemy zapoznać się z przemianami, jakim poddano Kraków - stolicę Generalnego Gubernatorstwa i próbom nadania mu niemieckiego charakteru. Towarzyszą nam też wydarzenia polityczne - wybuch wojny, sytuacja na froncie, konspiracja. Oddziałuje na nas tysiąc bodźców jednocześnie - Muzeum pełne jest zdjęć, dźwięków, filmów, prezentacji multimedialnych, instalacji i słów - opowieści, dzięki czemu odbieramy historię wszystkimi zmysłami, co sprawia, że nikt nie wyjdzie stąd obojętny. Sam Oskar Schindler pojawia się na wystawie kilkukrotnie, jednak nie jest głównym bohaterem ekspozycji.

The visit in the museum is like a time travel during the II World War. We follow the street of Cracow and watch the most important events of the time, starting with the end of summer 1939 up till January 1945 and liberation of Cracow by the Red Army. On the way we can see the tragic fate of Cracovians - Poles and Jews, whose stories are shown together, just as they were joined before the war in the everyday life. We can get to know the changes in Cracow - the capital city of General Gouvernment and the trials to make it more german. We are accompanied by the political events as well - the outbreak of the war, the situation on the front, conspiracy. There are thousands of impulses - photos, sounds, films, multimedia presentations, instalations and words, so we feel the history with all our senses, so no one leaves the museum indifferent. Oskar Schindler appears here several times, but he's not the main hero of the exhibition.

Na dworcu. Railway station.

W przeddzień wybuchu wojny. A day before the war.

Wojna! War!

Getto.

Gabinet Schindlera. Schindler's office.

Na krakowskiej ulicy. On the street of Cracow.

Po zagładzie getta. After the extermination of the ghetto.

U fryzjera. At the hairdresser's.

Sala wyborów. The Room of Choices.

Dla kogo? For whom?

Muzeum sugeruje, że wystawy nie powinny oglądać dzieci do 14 roku życia ze względu na miejscami drastyczne treści. Natomiast wszystkim, którzy tę granicę mają za sobą obejrzenie wystawy bardzo gorąco polecam.
Wizyta w Fabryce może też być częścią dłuższego spaceru, np. Kraków w okresie okupacji, Getto Krakowskie czy właśnie Trasa Pamięci.

Ocaleni przez Schindlera. Rescued by Schindler.

Zwiedzanie. Visiting.

Godziny otwarcia. Opening hours.

Od listopada do marca muzeum można zwiedzać od 10 do 18 (wyjątkiem jest poniedziałek, kiedy muzeum otwarte jest do 14). W sezonie letnim (kwiecień - październik) muzeum jest otwarte od 10 do 20, a w poniedziałek do 16. Uwaga! Ostatnie osoby mogą wejść na wystawę 90 minut przed zamknięciem.

From November till March musuem opens from 10 to 6 (except for Mondays - only till 14). In the summer season (April - October) it is opened from 10 to 8, but only till 4 on Mondays. Attention! Last visitors can enter 90 minutes before closing!

Bilety. Tickets.

Normalny/Adults - 19 
Ulgowy/Children, Seniors... - 16