Pokazywanie postów oznaczonych etykietą getto. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą getto. Pokaż wszystkie posty

piątek, 8 sierpnia 2014

Wojenne Podgórze.

Kolejny z podgórskich spacerów przebiegał trasą wojenną. Polecam tę trasę wszystkim zainteresowanym okupacyjna historią Krakowa i dziejami Żydów krakowskich. 



Podobnym szlakiem podąża corocznie Marsz Pamięci z Placu Bohaterów Getta do Obozu Płaszów.

Spacer rozpoczął się na Placu Bohaterów Getta, dawnym głównym placu getta. Stąd Niemcy przeprowadzali deportacje, nieopodal mieściła się jedna z bram wjazdowych do getta, tu spotykali się członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej i tu także mieścił się jedyny jasny punkt - Apteka pod Orłem, prowadzona przez Polaka, Tadeusza Pankiewicza.

Dalej nasza trasa prowadziła ulicą Kącik, przez środek instalacji Mirosława Bałki Auschwitz-Wieliczka, do Fabryki Schindlera. W planie nie było wejścia do muzeum, ale mam nadzieję, że udało m się zachęcić uczestników spaceru do odwiedzenia tego miejsca. 

Dalej oglądaliśmy dwa pozostałe fragmenty muru w kształcie macew, którym otoczone było getto - przy ulicy Lwowskiej i przy Limanowskiego.


Stamtąd udaliśmy się na teren obozu koncentracyjnego Płaszów. Na naszej trasie znalazły się ruiny domu przedpogrzebowego, Szary Domek - miejsce tortur, Czerwony Domek - dawny dom Amona Gotha, brutalnego komendanta obozu, Hujowa Górka i pomniki upamiętniające ofiary obozu. Opowiadałam o utworzeniu obozu na terenie dawnych cmentarzy, o codzienności w obozie, pracach, jakie wykonywali więźniowie i więźniarki, egzekucjach i wreszcie - likwidacji obozu.


Trasa tego spaceru na pewno jest bardzo ciekawa i wzruszająca, nie jest to łatwa rozrywka, ale to część historii Krakowa, którą na pewno warto poznać. Trasę tę można też poszerzyć o spacer po terenie getta, odwiedzając miejsca związane z jego historią - Judenrat, Arbeitsamt, dawną fabrykę Juliusza Madritscha, dom, w którym mieszkał Roman Polański, dziedziniec fabryki Optima, na którym w upale przetrzymywano Żydów i inne.

wtorek, 11 marca 2014

13-14 marca 1943.

 Der judische Wohnbezirk in Krakau
Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Krakowie 
 קראָקעווער געטאָ - Krokewer geto

Kilka słów i ogrom tragedii. Zamknięcie. Ciasnota. Głód. Zagrożenie. Nie da się oddać na monitorze nieszczęść, przynajmniej ja nie umiem, ale gorąco zachęcam do odwiedzenia terenu byłego getta. Na miejscu wciąż można poczuć historię.

ENG: A few words and a huge amount of tragedy. Closure. Narowness. Hunger. Threat. You just can't express those tragedies  on the screen, at least I can't, but I really recommend a walk around the former ghetto area. There you can feel the history.

jewishfestival.pl

Getto zostało utworzone rozkazem Otto Wachtera, gubernatora dystryktu krakowskiego, 3 marca 1941, a zamknięte 21 marca. Z 68 tysięcy Żydów mieszkających w Krakowie przed wojną, tylko około 16 tysięcy wciąż miało pozwolenie przebywania tu w 1941 roku i tyle właśnie osób stłoczono w obrębie kilku zaledwie ulic. Ta liczba zmieniała się, gdy do Krakowa zwożono ludzi z innych, mniejszych gett.

The ghetto was created on the order of Otto Wachter, the Cracow Distrikt Governer, on March 3, 1941 and it was closed on March 21. Of the 68 thousand Jews who lived here before the was, only about 16 thousand still had the aloowance to stay here in 1941 and all those people were crowded inside those few streets. The number changed as new prisoners were brought to Cracow from other, smaller ghettos.


Fragment muru getta, ul. Lwowska.

W czerwcu i październiku 1942 roku miały miejsce deportacje, podczas których wywieziono ok. 12 tysięcy Żydów z Placu Zgody (dziś: Plac Bohaterów Getta) do obozu zagłady w Bełżcu. 

In June and October 1942 took place the deportations, when about 12 thousand Jews were sent to the death camp in Bełżec from Zgody Square (today: Heroes of the Ghetto Square).


Najgorsze (jeśli w owym czasie przymiotnik "zły" jeszcze podlegał stopniowaniu) nadeszło 13 marca 1943. Dzień był słoneczny, ciepły, mniej więcej taka pogoda jak w tym tygodniu. Ten dzień wybrano na likwidację getta. Ludność podzielono zawczasu na kategorię A - zdolnych do pracy i B. 13 marca więźniowie A zostali przepędzeni do obozu pracy w Płaszowie. Następny dzień nie przyniósł ukojenia. 14 marca mieszkańcy getta B zostali przewiezieni z Placu Zgody do Auschwitz. Zabijano chorych, słabych, płaczących, uciekających. Ciała uciekinierów zostawiono na widoku, jako przestrogę. 

The worst (if you could still grade the adjective "bad" at the time) came on March 13, 1943. The day was sunny, warm, just as this week. This day was chosen for the liquidation of the ghetto. The people had already been divided into two groups A - capable of working and B. On March 13 the prisoners A were chased to Płaszów Labour Camp. The next day wasn't easier. The inhabitants of part B were sent to Auschwitz. The ill were killed, as well as the weak and crying ones. The bodies of the ones running away and killed were left outside as a warning.
Pomnik w Płaszowie.


Polecam: http://krakow.pl/zydowski_krakow/24201,artykul,getto_1941-1943.html



Dlatego właśnie każdego roku w marcu organizowany jest Marsz Pamięci. Żeby nie zapomnieć.

That's why every year the March of Memory is organised. Not to forget.

Plac Bohaterów Getta. Pomnik - Lewicki&Łatak.