Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Market Square. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Market Square. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 28 listopada 2013

Z zapisków antykwariusza.

W Podziemiach Rynku wśród licznych zabytków archeologicznych stoją dotykowe ekrany. A na jednym z nich pięknie prezentuje się Kraków Ambrożego Grabowskiego, wspaniałego krakowskiego antykwariusza, księgarza, mola książkowego, zbieracza wszystkiego, co z Krakowem się wiązało. 

Wyobrażam sobie, jak w skupieniu siedzi przy starym biurku i przegląda stare księgi. Wokół półmrok, uginają się od książek długie półki, w kącie składana drabinka czeka aż Pan Ambroży szukać będzie czegoś na najwyższej kondygnacji. Robi się późno, za oknem dawno zapadła ciemna noc, ale praca nad przewodnikiem po Krakowie pochłania go niezmiernie. Aż nagle w starych dokumentach pojawia się nowe, nieznane nazwisko - Wit Stwosz. To dopiero informacja - odnalazł zapomniane imię autora Ołtarza Mariackiego! Tej nocy nie zasnął.

W Podziemiach możemy oglądać przepiękne ilustracyje, które ozdobiły książki napisane przez Ambrożego Grabowskiego. Część z nich wrzucam poniżej, część będzie dostępna na inlovowym (?) Facebooku. Obejrzyjcie, jak wyglądał Kraków w połowie XIX wieku.








ENG: In the museum of the Underground of the Market Square, among all the others archeological remains, you can see the views of 19. century Cracow taken from the books of Ambroży Grabowski, a book lover, owner of a bookshop, researcher. He was the one who discovered the forrgotten name of master Veit Stoss, the autor of the grand altar in St. Mary's church. On Facebook you will find all those photos, so take a chance and have a look at Cracow from the past.

niedziela, 28 lipca 2013

Sooooo hot.

Kraków ostatnimi czasy jest bardzo, bardzo gorący. Na wycieczkach szukam cienia, gdzie moglibyśmy schować się, ale w południe na Rynku jest to towar deficytowy... Chłodne kościoły nie zawsze stoją otworem, zwłaszcza w niedzielne przedpołudnia. Na wycieczkach każdy (oprócz niezmordowanej Pani Przewodnik ;)) siada, gdzie tylko się da, by choć na chwilkę odpocząć. A ja? Marzę o tym, żeby choć przez chwilę znaleźć się w zasięgu wodnej kurtyny :).




ENG: Cracow has been very, very hot recently. On the tours we're looking for some shade to hide there, but at noon, on the Market Square, there's not enough of it... The cool churches are not always wide open, especially on Sunday mornings. On the tours everyone (apart from the tireless Mrs. Guide :)) sits wherever possible to relax at least a little bit. And me I'm dreaming about being for the moment in the middle of the water curtain.

P.S. Nie zamieniłabym tej pogody na żadną inną!

P.S. I wouldn't change this weather into any other!


środa, 24 lipca 2013

Gdzie mam przypiąć rower?!

Where to lock the bike?!

Nie jest łatwo znaleźć wolny stojak na rower w okolicach Rynku. Jest ich zdecydowanie za mało, szukamy więc innych sposobów na zabezpieczenie rowerów. Znaki, słupy, drzewa, łańcuchy... Proszę Państwa, należy ćwiczyć swoją wyobraźnię. Zdjęcia poniżej zrobiłam dziś około godz. 13. Wieczorami z miejscami parkingowymi jest jeszcze gorzej...

It's not that easy to find a free bicycle rack near the Market Square. Definitely, there aren't enough of them, so we have to look for some other ways to protect our bikes. The road signs, poles, trees, chains... Ladies and Gentlemen, you have to exercise your imagination and creativity. I took those photos today about 1 o'clock. In the evenings it's even worse with the parking places...








Poza Rynkiem, ale wciąż w rejonie Starego Miasta, zwykle ratują mnie budynki Uniwersytetu. Parkuję często rower pod Collegium Witkowskiego (ale tam nie ma stojaków, jedynie płotek), na podwórku Collegium Kołłątaja (ale tu z kolei są stojaki typu "wyrwikółka") albo w Collegium Iuridicum na Grodzkiej. Fajne i często puste stojaki są też pod Kościołem Dominikanów i Instytutem Cervantesa. (Hm... może nie powinnam była tego pisać...) Są jeszcze stojaki pod Bagatelą, ale ja nie lubię zostawiać roweru przy tak ruchliwych skrzyżowaniach.

Outside the Market Square, but still in the Old Town, the University buildings usually come in handy. I park the bike often by the Collegium Witkowsiego (but there are no racks, just a long railing), on the courtyard of Collegium Kołłątaja (but the racks here are the ones where you only lock one wheel) or at the Collegium Iuridicum (Grodzka street). Nice and often empty racks are in front of Domenican's Church and the Cervantes Institute. (Maybe I shouldn't have written that;)). There are also the racks in front of the Bagatela Theatre, but I don't like to leave my bike at so busy crossroads.


Tak czy inaczej - stojaków jest za mało, a infrastrukturze rowerowej w Krakowie wiele brakuje do ideału. Spotkajmy się więc w piątek o 18 na Rynku, by razem pojechać w masie krytycznej - tym razem w kierunku Nowej Huty.

So - there aren't enough racks and the cycling infrastracture in Cracow is far from ideal. Let's meet on Friday at 6 on the market Square to take part in critical mass - that time in the direction of Nowa Huta.

środa, 22 maja 2013

Metamorfoza part 1.

Prowadziłam dziś wyjątkową wycieczkę, krótką, zaledwie półtoragodzinną, w ramach zajęć uniwersyteckich "Miasto w XX wieku". Chciałam pokazać "w naturze", jak zmienił się Kraków na przestrzeni XIX i pierwszej połowy XX w. Gdzie zabrałam moją grupę? 
(część pierwsza wycieczki - Stare Miasto)

ENG: I led today an exceptional tour, szhort, of only 1,5 h, which was the project for my classes "City in 20 c.". I wanted to show "in nature" how Cracow changed during 19 and the first half of 20. c. Where did I take my group?
(It's only the first part of the tour - Old Town)

Zamiast wstępu. Instead of introduction.
Ostatnie lata I Rzeczpospolitej i panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego stały się początkiem przemian w Krakowie. Upadającym miastem zarządzała Komisja Dobrego Porządku, która próbowała dokonać pierwszych reform administracyjnych, a Hugo Kołłątaj pracował nad unowocześnieniem Akademii. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja i Prawa o Miastach przyspieszyły metamorfozę Krakowa, a w 1800 roku wydano ostateczny dekret o przyłączeniu Kazimierza i Kleparza do Krakowa.

The last days of the first Republic of Poland and the reign of Stanisław August Poniatowski were the beginning of the changes in Cracow.The collapsing city was governed by the Commission of the Good Order, which was trying to perform the first administrative reform and Hugo Kołłątaj ws working on the modernisation of the Accademy. The Constitution of 3rd of May and the Laws of the Cities sped up the metamophosis of Cracow and in 1800 the definite decret was passed joining Kazimierz and Kleparz to Cracow.


Planty.
W 1804 roku Kraków ogłoszono miastem otwartym, z czym wiązała się konieczność wyburzenia murów obronnych. Były one zresztą w fatalnym stanie, nie mogły już stanowić punktu obrony, a przez lata stały się schronieniem dla wszelkiej patologii, złodziejów, kryminalistów, a przede wszystkim prostytutek, nazywanych w związku z tym "murwami". W 1810 rozpoczęto wyburzanie murów. Z inicjatywy senatora Feliksa Radwańskiego na powstałej pustej przestrzeni w latach 20. XIX w. założono miejski ogród, nazwany Plantami (od "plantowania", czyli wyrównywania terenu). Po śmierci Radwańskiego kierownictwo prac objął Florian Straszewski. Planty szybko stały się miejscem spacerów i odpoczynku, będąc jedyną zieloną przestrzenią w obrębie Starego Miasta.

In 1804 Cracow was proclaimed the open city, which meant the necessity to demolish the city walls. They were in terrible condition, they couldn't be the part of the defence plan and during the years they became the shelter for pathology, thieves, criminals and most of all - prositutes. In 1810 the demolition was started. With the senator Feliks Radwański's initiative on the remaining empty space the city garden was opened in 1820s., later called Planty. After the death of Radwański, Florian Straszewski became the director ofthe works. Planty quickly became the place for walks and relax, being the only green area in the Old Town.


Rynek Główny. Market Square.
Do XIX wieku było to po prostu ogromne targowisko, pełne brudnych, często rozsypujących się straganów i bud. W 1817 roku, mając na względzie bezpieczeństwo własne i obywateli, radni miasta zadecydowali o wyburzeniu Ratusza. Zamierzano go odbudować, jednak rząd austriacki nigdy nie wyraził na to zgody. Wkrótce, w latach 40. przystąpiono do porządkowania drugiej strony Rynku - wyburzono kramy i wagi miejskie. Na koniec postanowiono zająć się Sukiennicami. Renesansowy budynek przez lata obrósł w liczne przybudówki, skutecznie skrywające jego piękno. Nic dziwnego, że tylko oko artysty dostrzegało ukryte w nich piękno i wartość historyczną. Jan Matejko, bo o nim mowa, zarekomendował swojego młodego przyjaciela, Tomasza Prylińskiego. Według jego projektu w latach 1875-79 odnowiono krakowskie Sukiennice. W ten sposób w XIX w. Rynek Główny przeistoczył się z targowiska w elegancki salon Krakowa, najbardziej reprezentacyjne miejsce miasta.

Up till 19th c. this was just a big market, full of dirty stalls, often falling apart. In 1817, taking into account the safety of the citizens, the city council decided the demolition of the Town Hall. at first they planned to rebuilt it, but the Austrian government never allowed this. Soon, in 1940s. the other side of the Market Square was cleaned - the stalls and city weights were demolished. In the end, the council decided to take care of the Cloth Hall. The Renaissaince building was surronded by many outhouses, successfully covering its beauty. No wonder that only the eye of the artist could acknowledge the hidden beauty and the unique historical value. Jan Matejko, because he was the one, recommended his young friend, an architect, Tomasz Pryliński. According to his design, the Cloth Hall was renovated in 1875-79. This way, in 19th century the Market Square was transformed into the elegant parlour of Cracow, the most representative place in the city.


Feniks.
W 1914 roku zburzono kamienice na rogu Rynku i ul. Jana. Przez kilka lat parcela stała niezabudowana i dopiero w 1928 Wiedeńskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe "Feniks" zwróciło się z prośba do Adolfa Szyszko-Bohusza o przygotowanie projektu gmachu. Do 1932 powstał w tym miejscu nowoczesny, awangardowy budynek, wyróżniający się swoją formą od innych kamienic na Rynku. W budynku tym wykorzystano wszystkie nowe technologie, m.in. klimatyzację.

In 1914 the tenement houses on the corner of Jana st. and the Market Square wew demolished. For a few years the are stood empty and only in 1928 The Vienna Insurance Agency "Phoenix" asked Adolf Szyszko-Bohusz for the design of the building. In 1932 a modern, avangarde building was created, standing out of the other building on the Square. In this house the new technologies, eg. air-conditioning were used.


Plac Szczepański. Szczepan Square.
Przemiany w tym miejscu rozpoczęły się w 1801 roku, wraz ze zburzeniem starego kościoła św. Szczepana, kolegium jezuitów oraz kaplicy św. Macieja i Mateusza, w  ramach akcji wyburzania starych, niewielkich, zniszczonych kościołów. W 1811 nazwano plac imieniem Gwardii Narodowej, planowano uczynienie z niego reprezentacyjnego miejsca, jednak plany te nie powiodły się. Przez długie lata plac był niczym więcej niż targowiskiem. Lepsze lata nadeszły z początkiem XX w. Odnowiono budynek teatru, wzniesiono Pałac Sztuki i secesyjne kamienice. W latach 30. jedna z parceli zakupiła Powiatowa Kasa Oszczędnościowa. By uzyskać teren pod zabudowę wyburzono, bez zgody urzędu miasta, gotyckie kamieniczki. Na tym miejscu architekci Stefan Strojko i Fryderyk Tadanier zaprojektowali "krakowski drapacz chmur", najwyższy na Starym Mieście budynek, liczący 7 pięter. Na PKO nałożono karę w wysokości 100 tys. zł. za bezprawne wyburzenie starych budynków. Pieniądze te zasiliły fundusz budowy nowego gmachu Muzeum Narodowego.

The changes in this place started in 1801 with the demolition of the church of St. Szczepan, the jesuits' college and the chapel of st. Matthew, which was a part of the action of demolishing old, small, destroyed churches. In 1811 the square was named after the National Guards, it was planned to be a representative space, but those plans failed. For long years the square was nothing more than the market. The better years came with the beginning of 20th c. The Theatre was renovated, the Palace of Art and the art nouveau tenements were put up. In 1930s. on of the parcels was bought by the polish bank. They ordered the demolition of the old houses without the permission of the city council. Here the architects Stefan Strojko and Fryderyk Tadanier designed the "Cracow Skyscraper", the tallest one in the Old Town with its 7 floors. They were punished for the illegal demolition and made to pay 100000 zł. for the fund for the construction of National Museum.


Tramwaje. Tramways.
Dawniej transport miejski w Krakowie rozwijał się zdecydowanie szybciej niż obecnie... W 1872 tramwaje konne zastąpiły omnibusy, łącząc Dworzec z wylotem ul. Mostowej na Kazimierzu. Już w 1901 ulicami Krakowa przejechał tramwaj elektryczny, a w 1902 były już 4 takie linie. Tramwaje przejeżdżały przez Rynek Główny, pod Bramą Floriańską (w związku z czym trzeba było obniżyć poziom ul. Floriańskiej), ulicami Szewską, Sławkowską, Grodzą i in. Całe Stare Miasto zamieniło się w torowisko, co miało świadczyć o szybkiej drodze Krakowa do nowoczesności.

In the past the public transport in Cracow was developping really quickly, especially compared to nowadays. In 1872 the horse tramways replaced the omnibuses, joining the railway station with Mostowa street in Kazimierz. In 1901 the electric tramway was introduces and in 1902 there were 4 such lines. The tramways went through the Market Square, under the Florian's Gate (to achieve this it was necessary to lower the level of the street), the streets Szewska, Sławkowska, Grodzka and others. All the Old Town was changed into the railway, which was supposed to prove the fast way to modern days.


cdn.
to be continued

środa, 15 maja 2013

Tajemniczy ogród. The secret garden.

Jest takie miejsce pomiędzy Collegium Maius a Collegium Minus, gdzie możemy schować się przed gwarem Starego Miasta. To stary Ogród Profesorski, tajemniczy kawałek zieleni pamiętający najdawniejsze dzieje Uniwersytetu. Choć dziś niewielki, dawniej rozciągał się od Collegium Maius aż do murów miejskich. 
ENG: There's a place between Collegium Maius and Collegium Minus, where we can hide from the noise of the Old Town. This is the old Professor's Garden, a secret part of greenery, remembering the oldest times of the University. Although today it's small, in the past it reached the city walls.


Pierwsze wzmianki o ogrodzie pochodzą z 1467 roku, kiedy spełniał on funkcje użytkowe. Był wówczas źródłem warzyw i owoców na profesorskie stoły. Z czasem pojawiła się tu hodowla drobiu, a także studenckie latryny!

The first records of the garden come from 1467, when it had usable functions. It was then the source of fruit and vegetables for the professor's tables. Later the chicken breeding appeared and also the students' latrines!



Ogród popadł w zaniedbanie w XVIII wieku, pozbawiony opieki profesorów. W XIX wieku służył m.in. jako miejsce składowania materiałów budowlanych w trakcie restauracji Collegium Maius. Dopiero pod koniec owego wieku zaprowadzono tu hodowlę ok. 300 gatunków roślin. Ogród podupadł ponownie w trakcie budowy Collegium Witkowskiego i dopiero w latach 2008-2010 zrekonstruowano go. 
In 18 c. the garden was in a poor condition, lacking the professors' care. In 19 c. it served as eg. the place for construction materials during the renovation of Collegium Maius. Then in the end of that century a plantation of about 300 spieces started. The garden deteriorated again during the construction of Collegium Witkowskiego and only in 2008-2010 it was reconstructed.

12 maja 2010 otworzono ogród dla zwiedzających, zadbano o odpowiednią ilość ławek, posadzono rośliny.  Na terenie ogrodu możemy oglądać rzeźby z wizerunkami profesorów oraz te najnowsze, postawione we wtorek, autorstwa Karola Badyny przedstawiające sławnych Polaków. Poza tym w ogrodzie stoją nowoczesne instalacje edukacyjne, które, niestety, podczas mojej wtorkowej wizyty w ogrodzie nie działały.
On May 12, 2010, the garden was opened for visitors, there are enough benches and many plants. We can see there the sculptures showing the images of professors and the newest, made by Karol Badyna, showing the famous Poles. there are also modern educational instalations, but unfortunately, during my Tuesday visit, they weren't working.


Roża Hugona Kołłątaja.
The rose of Hugo Kołłątaj
Róża Wisławy Szymborskiej.
 The rose of Wisława Szymborska.





















Do ogrodu możemy dostać się przez bramę od strony ul. Jagiellońskiej i długą sień z dziedzińca Collegium Maius.
We can get to the garden through the gate from Jagiellońska st. and the long hall from Collegium Maius.


wtorek, 7 maja 2013

Jak turysta. Like a ...tourist!

Mimo, że oprowadzałam dziś wycieczkę po Krakowie, sama czułam się jak turystka. W przerwie robiłam zdjęcia i cieszyłam się słońcem. A po deszczu zachwycałam mokrymi ulicami, cichymi zaułkami i światłem.
Dobrze móc wciąż od nowa zachwycać się swoim miastem!

ENG: Although I was guiding a tour today, I felt lika a tourist myself. During the brak I was taking photos and enjoying the sun. And after the rain I admired the wet streets, quiet alleys and the light. It's soooo good to be able to admire your own city still and again!

Bo czy można się tym nie zachwycać?
Can you not admire that?













piątek, 3 maja 2013

Żydowskie Stare Miasto. Jewish Old Town.

Poszukując śladów kultury i życia społeczności żydowskiej w Krakowie udajemy się zazwyczaj na Kazimierz i Podgórze. Nie należy jednak zapominać, że również na terenie Starego Miasta spotkać możemy pamiątki związane z religią i życiem codziennym Żydów. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać!
ENG: Looking for the traces of jewich community in Cracow we usually go to Kazimierz or Podgórze. But we shouldn't forget that also in the Old Town we can find some places connected with religion and everyday life of the Jews. You only have to know, where to look for it!



Rynek Główny. The Market Square.

W przeszłości Rynek Główny był przede wszystkim miejscem handlu. Pośród licznych targów znaleźli swoje miejsce również handlarze żydowscy. Tradycyjnie zajmowali miejsce od kościoła św. Wojciecha do wysokości ulicy Siennej. Oprócz targu na płycie Rynku, kupcy żydowscy prowadzili również sklepiki w przylegających od Rynku kamienicach.
In the past, the Market Square was mainly the trading area. Among numerous markets, the jewish merchants also found their place. Traditionally they placed themselves between the church os st. Adalbert and Sienna st. Except of the market on the square, the jewish merchants run the small shops in the tenements around the Market Square.

Jedną z takich kamienic była kamienica Szara pod numerem 6. Dawniej pozostawała w posiadaniu rodzin magnackich, tu mieściła się kwatera główna Powstania Kościuszkowskiego, ale zawsze było tu miejsce dla sklepików żydowskich. W XIX w. kamienica trafiła w ręce spolonizowanej żydowskiej rodziny Feintuchów, którzy od jej nazwy przyjęli nazwisko Szarscy. Sklep kolonialny, który do nich należał, przetrwał do 1950 r.
One of such buildings was the Grey tenements,  number 6. In the past it was in the hand of noble families, here was the headquarters of Kościuszko Insurrection, but there was always place for the jewsh shops. In the 19 c. the tenement was owned by the assimiliated jewish family of Feintuch, who changed their last nime to Szarscy (the Greys). The colonial shop, that belonged to them, was closed only in 1950.

Sukiennice, które długo pełniły rolę handlową, są dziś siedzibą Muzeum Narodowego. Możemy tam obejrzeć obrazy żydowskiego ucznia Jana Matejki - Maurycego Gottlieba. W okresie studiów krakowskich malował głównie obrazy o tematyce historycznej, a dopiero w późniejszym okresie poświęcił się obrazom związanym z tradycją żydowską. 
The Cloth Hall, which long were the place of commerce, are today the home to National Museum. You can see there the paintings of jewish student of Jan Matejko - Maurycy Gottlieb. During his studies in Cracow, he painted mainly the historical pictures and only later did he devote to the paintings connetcted with jewish tradition.

Kolejnym miejscem związanym z obecnością Żydów w Krakowie jest płyta upamiętniająca Hołd Pruski w 1525 r. W tymże roku król Zygmunt Stary przyjmował hołd lenny od Albrechta Hohenzollerna. Przy tej okazji król nadał szlachectwo niektórym ze swoich urzędników, m.in. Żydowi Michałowi Ezofowiczowi, głównemu poborcy podatków na Litwie. Ezofowicz, od tej pory legitymujący się herbem Leliwa, pozostał przy swojej wierze, będąc jedynym nobilitowanym, ale nieochrzczonym Żydem w historii I Rzeczypospolitej.
Another place connected with the jewish presence in Cracow is the tablet commemorating the Prussian Homage in 1525. In that year king Sigismundus the Old received the homage of Albrecht Hohenzollern. At this occasion the king granted the nobility to some of his officials, eg. the Jew Michał Ezofowicz, the main tax-collector in Lithuania. Ezofowicz, who since that time identified with the arms of Leliwa, never changed his religion being the only nobilitated but not christianised jew in the history of Poland.


Ulica św. Anny. Św. Anny street.

To w okolicy tej ulicy osiedlili się Żydzi po przybyciu do Krakowa. Jeszcze w 1304 roku ulicę tą nazywano Żydowską. Była tu synagoga, a furtka w murze prowadziła na kirkut. W 1407 roku doszło tu do pogromu, którego centralnym punktem był gotycki kościół św. Anny. Od 1400 r. nieruchomości w tej okolicy były stopniowo wykupywane przez rozwijającą się Akademię Krakowską, tak, że w 1469 ostatni Żydzi przenieśli się w okolice placu Szczepańskiego i ulicy św. Tomasza.
This was the area, where the Jews settled after coing to cracow. In 1304 it was still called "Jewish". There was the synagogue here and the wicket led to the cemetry. In 1407 there was a slaughter and the central point of it was the gothic church of st. Anna. Since 1400 the estates here were bought by the Cracow's Accademy, so that in 1469 the last Jews moved to the nieghbourhood of Szczepanski Square and Tomasza street.


Ulica Szpitalna. Szpialna street.

W okresie międzywojennym pełna była żydowskich antykwariatów i niewielkich sklepików z książkami. Do najbardziej znanych rodzin zajmujących się księgarstwem należeli Himmelblauowie, Seidenowie i Taffetowie.
Between the wars this street was full of jewish secondhand bookshops. The most well known families here were the Himmelblaus, seidens and Taffets.

W kamienicy pod nr 24 mieści się od 1947 roku Cerkiew Prawosławna pw. Zaśnięcia NMP. Jednak przed wojną znajdował się tu dom modlitewny (bet ha-midrasz) Ahawat Raim, założony w początkach XX wieku.
In the tenement no 24 there's an Orthodox Church of st. Mary Falling Asleep, since 1947. But before the war here was the house of prayer (bet ha-midrasz) Ahawat Reim, founded in the begnnigs of 20 c.

Tuż przy Plantach pięknie prezentuje się Teatr Słowackiego, wybudowany w latach 1891-1893, zaprojektowany przez Jana Zawiejskego, architekta z innej gałęzi wspomnianego już spolszczonego rodu Feintuchów. 
Close to Planty stands the beautiful Słowacki Theatre, built in 1891-1893, designed by jan Zawiejski, the architect from the other branch of already mentioned family of Feintuch.

Naprzeciw Teatru, przy Szpitalnej 38, miała swój lokal kawiarnia "Cyganeria". W okresie okupacji hitlerowskiej był to lokal tylko dla Niemców. W grudniu 1942 stał się obiektem zamachu krakowskiej grupy Żydowskiej Organizacji Bojowej pod dowództwem Judy Liebera.
Opposite the Theatre, on 38 Szpitalna st., there was the cafe "Cyganeria". During the Nazi occupation it was only for Germans. In December 1942 it was the goal of the attack organised byt the cracow group of the Jewish Fighting Organisation, under the comandment of Juda Lieber.


Ulica Grodzka. Grodzka street.

Również na tej ulicy, będącej częścią drogi królewskiej, znajdowały się zabudowania żydowskie. Na posesji pod numerem 28/30 w okresie międzywojennym znajdował się od 1913 roku kolejny dom modlitewny, ufundowany przez Mordechaja Tignera. Po II wojnie światowej opuszczony budynek popadł w ruinę.
Also on this street, being the part of the royal way, were the jewish buildings. On the posession no. 28/30 there was since 1913 another prayer house, founded by Mordechaj Tigner. After the second World War the deserted building became a ruin.

W domu nr 62 istniała w latach 1879 - 1939 hebrajska drukarnia, przez długi okres, do 1914, prowadzona przez Józefa Fiszera. Drukowane były tu m.in. czasopismo "Hazman", potem także inne hebrajskie gazety, często z zaboru rosyjskiego. Z czasem przeniosły się tu wszystkie hebrajskie wydawnictwa, a warszawski kaznodzieja Izak Cylkow wydał tu swoje tłumaczenie Pisma Świętego na polski.
In the house no 62 existed the hebrew printing house between 1879 and 1939, for a long time, till 1914, run by Joseph Fiszer. Many jewish newspapers were printed here often from the russian annexation, eg. "Hazman". Then all the hebrew editors moved here and a preacher from Warsaw, Izak Cylkow, published here his translation od the Holy Bible into polish.

Na końcu ulicy Grodzkiej, w murze obronnym, była Brama Złotników i furtka ułatwiająca przejście na Żydowski Kazimierz kupcom i klientom.
In the end of Grodzka street, in the city wall, there was the Gate of Goldsmiths and the wicket allowing people passing to Kazimierz.


Wawel

Wzgórze i Zamek Królewski wznoszą się tuż przy ulicy Grodzkiej. Polscy królowie tradycyjnie wybierali Żydów na swoich bankierów, często też zaciągali pożyczki u bogatych Żydowskich kupców. Największym z opiekunów Żydów był król Kazimierz Wielki, który obdarzył ich przywilejami w 1364 i 1367 roku. W jego oczach Żydzi byli pożytecznymi osadnikami, przynoszącymi do Polski wiedzę i kapitał, przyczyniając się do rozwoju Królestwa. Jedna z legend przypisuje królowi romans z żydowską córką Esterką, dla której miał wybudować zamek w podkrakowskim Łobzowie oraz tajny korytarz łączący Zamek Wawelski z jej domem na Kazimierzu. Imię Estery nosi jedna z kazimierskich uliczek, ale to już temat na inną notatkę :).
The Hill and the Royal Castle are close to Grodzka st. Polish kings traditionally chose the Jews to be their official bankers, often borrowing money from the rich jewish merchants. The biggest jewish protector was king Casimir the Great, who gave them the privileges in 1364 and 1367. In his eyes the Jews were valuable settlers, bringing their knowledge and money to Poland, developing the kingdom. One of the legend say about his romance with the jewish daughter, Estera, for whom he was supposed to build the castle in nearby Łobzów and the secret corridor joining Wawel with her home in Kazimierz. One of the streets in Kazimierz has her name, but that's the topic for some other note :).