poniedziałek, 15 lipca 2013

Love bridge.

Czyli Kładka Bernatka we własnej "osobie". 
ENG: The pedestrian bridge itself.


To pieszo-rowerowe połączenie Kazimierza z Podgórzem powstało w miejscu dawnego Mostu Podgórskiego wg projektu Autorskiej Pracowni Projektowo-Plastycznej prof. Andrzeja Gettera w 2010 roku. 
This pedestrian and biking link between Kazimierz and Podgórze was designed in the workshop of prof. Andrzej Getter in 2010 on the place of Podgórski Bridge.


Kim był ten tajemniczy Bernatek???
Ojciec Laetus Bernatek należał do kazimierskiego Zakonu Bonifratrów, znajdującego się w sąsiedztwie dzisiejszej kładki. To on zainicjował budowę nowoczesnego gmachu szpitalnego, którym do dziś opiekują się Bonifratrzy. Zasłużył więc na to, by właśnie jego imieniem nazwano nowy most.

Who actually was this mysterious Bernatek???
Father Lateus Bernatek was a member of the order of Fatebenefratelli in Kazimierz just in the neighbourhood of the bridge. He was the initiator of the construction of the modern hospital, that the order has always taken care of. He well deserved this small commemoration.


Tak jak we Florencji, Rzymie, Paryżu i innych europejskich miastach, tak i tutaj zakochani przypinają swoje kłódki, w dowód dozgonnej miłości wyrzucając kluczyki do Wisły. Jest to więc nasz most miłości i miejmy nadzieję, że przynosi zakochanym dużo szczęścia.

Just as in Florence, Rome, Paris and other european cities, the lovers come here to lock their lockets and as a proof of their eternal love, they throw the keys away into the river. Hopefully the bridge brings luck to them, as this is our love bridge.





czwartek, 11 lipca 2013

Idziemy na film.

Kraków latem kinem stoi. Gdzie nie spojrzysz, tam jakieś wyjątkowe pokazy, przeglądy itp. Na leżakach, dachach albo tradycyjnie w kinach.
In the summer there's a lot of cinema in Cracow. Wherever you look, there are some extra ordinary shows. On the chairs, roofs or traditionally in the cinemas.

Ja nadrabiam całoroczne zaległości w Kinie pod Baranami, klimatycznym kinie studyjnym w pięknych wnętrzach Pałacu pod Baranami w ramach cyklu Letnie Tanie Kinobranie. Bilety po 7 zł, 6 gratis i brak popcornu :).
 I'm making up for the whole year in the cinema "Pod Baranami", a very climatic studio cinema in beautiful interiors of the Palace Pod Baranami ("Under the sheep") as a part of the cycle Summer Cinema Harvest. The tickets cost 7 zł, the sixth for free and absolutely no popcorn available ;).


Co jeszcze kinowego w Krakowie? What's more?
Plenerowe Kino Perła
Kino Letnie na Leżakach przy Forum Przestrzenie
Letni Projektor
Kino Letnie w Starej Zajezdni


niedziela, 7 lipca 2013

Oh, Boy...

Boy, Tadeusz Żeleński, to jedna z moich ulubionych postaci związanych z naszym miastem, więc dziś zapraszam na wirtualny spacer jego szlakiem.
ENG: Boy, Tadeusz Żeleński, is one of my favourite Cracow character, so today I'm inviting you for a virtual walk following his steps.

Boy to człowiek renesansu - lekarz, działacz społeczny, krytyk literacki i teatralny, satyryk, wybitny znawca i tłumacz literatury francuskiej. Jego biografia i dorobek są dobrze opisane tutaj, a tutaj oglądamy Kraków Boya.
Boy was a multi-talented man - medicine doctor, social activist, literature and theatre critic, satirist, outstanding expert and translator of French literature. His biography and achievements are described here and on this blog we're watching Boy's Cracow.

Na Starym Teatrze znajduje się tablica poświęcona kompozytorowi Władysławowi Żeleńskiemu, ojcu Tadeusza. Plac Szczepański odwiedzał też Tadeusz w dzieciństwie, gdy często oglądał przedstawienia teatralne z perspektywy "stojącego parteru" w starej budzie teatru, jak pisze Józef Hen w biografii Boya. Tu chłopiec zakochał się w teatrze, co zaowocowało jego przyszłą karierą krytyka teatralnego.
On the Old Theatre there's a tablet devoted to the composer Władysław Żeleński, Tadeusz's father. Szczepański Square was also visited by Tadeusz in his childhood, when he often watched the theatre shows from the perspective of the standing row (the cheapest places), as written by Józef Hen in Boy's biography. Here the boy fell in love with theatre which developed later in the career of the theatre critic. 


Tadeusz Żeleński był uczniem Gimnazjum św. Anny, czyli dzisiejszego I LO im. Bartłomieja Nowodworskiego. W tamtym czasie szkoła mieściła się wciąż na ul. św. Anny, w budynku dzisiejszego Collegium Medicum. Tam młody Tadeusz zapoznał się z literaturą francuską, która to znajomość miała przynieść mu później zasłużoną sławę najbardziej pracowitego i najwybitniejszego tłumacza.
Tadeusz Żeleński was the student of High School of st. Anne, today's  I LO of Bartłomiej Nowodworski. In that time the school was placed still on st. Anne street, in the building of today's Collegium Medicum. There young Tadeusz got to know French literature, the knowledge of which brought him later the fame of the most hard-working and the best translator.


Jednak jako przyszły zawód, kierunek studiów Żeleński wybrał medycynę. Wybór ten dokonał się niejako bezwolnie, być może z braku innych pomysłów...
But as a future profession, the faculty Żeleński chose medicine. This choice was made somehow passively, maybe because of the lack of other ideas...

W czasie studiów Tadeusza zajmowały bardziej karty i kawiarnie. Najczęściej można było go spotkać w Paonie, kawiarni Turlińskiego naprzeciw Teatru Słowackiego, w którym kilka lat później odbyła się premiera "Wesela" Wyspiańskiego. W późniejszym etapie swojego życia, Boy odwiedzał Teatr, przyglądając się dokładnie przedstawieniom, analizując grę aktorów i przygotowując się do napisania recenzji. W Paonie zaś, w towarzystwie swojego mistrza, Stanisława Przybyszewskiego, Żeleński spędzał długie i barwne nocne godziny. Za fascynacją Przybyszewskim przyszła również fascynacja jego żoną, norweżką Dagny Juel. Wyjazd ukochanej pogrążył Tadeusza w apatii i otępieniu, ale udało mu się zmobilizować, skończyć studia i otrzymać stypendium w Paryżu.
During his studies, tadeusz was more preoccupied with cards and cafes. The most often you could meet him at Paon, the cafe of Turliński opposite the Słowacki Theatre, where a few years later the premiere Wyspiański's "Wesele" took place. In the later stage of his life, Boy visited the Theatre watching all the shows carefully, analyzing the stage play of the actors and preparing for writing the review. In Paon in the company of his idol., Stanisław Przybyszewski, Żeleński passed long and colourfull night hours. After the fascination of Przybyszewski came the interest in his wife, Dagny Juel. Her departure made Tadeusz feel depressed, but he managed to mobilize, finished studies and left for a scholarship to Paris.


Po powrocie Żeleński został asystentem w Szpitalu św. Ludwika i wziął ślub ze swoją długoletnią znajomą, opisaną w "Weselu" Wyspiańskiego, Zosią Pareńską. Meble do salonu państwa Żeleńskich przy ul. Karmelickiej 6 zaprojektował sam Stanisław Wyspiański i, jak twierdził Boy, cały Kraków przychodził te meble podziwiać, jednak nie były zbyt wygodne, tak, że kiedy Żeleńscy przeprowadzali się, odsprzedali mieszkanie wraz z meblami doktorowi Chamcowi, który wywiózł meble do Zakopanego. Dziś kamienica, na której upamiętniono Żeleńskiego, jest częścią Teatru Bagatela, którą to nazwę wymyślił sam Boy. Słynne meble dziś znajdują się w posiadaniu Muzeum Narodowego, do niedawna były elementem stałej wystawy w Muzeum Wyspiańskiego.
After his return, Żeleński became an assistent doctor in the Hospital of St. Louis and got married with his long known friend described in "Wesele", Zofia Pareńska. The furniture for the living room at Karmelicka 6 were designed by Wyspiański and, as the Boy said, whole Cracow visited them to admire the furniture but they were not comfortable enough to sit on them, so when the Żeleńskis moved, the sold the flat to mr. Chamiec together with the furniture, which were taken to Zaopane. Today the tenement house is a part of Bagatela Theatre, the name which was made up by Żeleński. The famous furniture belong to National Museum.


Żeleńscy odbyli kolejną podróż do Paryża, która zaowocowała zaangażowaniem się Tadeusza w działalność przy Krakowskim Towarzystwie Lekarskim (ul. Radziwiłłowska 2 - piękny projekt wnętrz autorstwa Wyspiańskiego), prowadził akcję "Kropla Mleka" (Rynek Główny 34, Pałac Spiski), mającą na celu działalność profilaktyczną. Doktor Żeleński przygotowywał się do habilitacji, jednak zmiany personalne w klinice spowodowały jego rezygnację z dalszej pracy naukowej w 1907 roku.
Mr and Mrs Żeleński went to Paris one more time and then Tadeusz was busy with the social action with Cracow Medicine Society (Radziwiłłowska 2 - with the beautiful interior design of Wyspiański), he led the action "Drop of Milk" (Spiski Palace, Mrket Square 34) aiming to protect children. Doctor Żeleński was preparing for habilitation, but the personal changes in the hospital made him give his academic career up in 1907.


Wówczas był już Żeleński twórcą tekstów dla kabaretu Zielony Balonik, który rozpoczął swoją działalność w Jamie Michalika, ciemnej kawiarni przy ul. Floriańskiej. Już od drugiego sezonu Żeleński, używając już pseudonimu Boy, pisał teksty satyrycznych piosenek dla kabaretu, które później wydał w kolejnych tomikach.
At the time Żeleński was already the author of the songs for the cabaret Zielony Balonik (Green Balloon), which started in the cafe Jama Michalika at Floriańska st. Starting from the second season Żeleński, using already the pseudonym Boy, wrote the satirical lyrics, which were later published in several books.

Nieopodal, na ul. Tomasza, mieściła się redakcja krakowskiego "Czasu", gazety z którą od 1919 roku związany był Boy jako krytyk i recenzent teatralny. Jego felietony cieszyły się ogromną popularnością, a nowa praca przynosiła jemy samemu wiele satysfakcji. Budynek nie dotrwał naszych czasów, jednak, jak przystało na Kraków, członków redakcji upamiętniono specjalną tablicą.
Nearby, on Tomasza Street was the editorial office of "Czas" ("The time"), the newspaper with which Żeleński cooperated since 1919 as the critic and theatre reviewer. His feuilletons were really popular and this new job brought him a lot of satisfaction. The building didn't survive till our times, but the members of the editorial were commemorated with a special tablet.

W czasie I wojny światowej Boy pracował  jako lekarz w Szpitalu Fortecznym i w zbiorczej izbie chorych przy dworcu kolejowym. W międzyczasie powstawały pierwsze tłumaczenia literatury francuskiej, dzieł Balzaka, które dały początek Bibliotece Boya.
During the first wolrd war Boy worked as a doctor in the Fortress Hospital and in the infirmary near the Railway Station. In the meantime the first translations of French literature, the works of Balzac, were created and they were the beginning of the Boy's Library.


W 1922 Żeleńscy opuścili Kraków, przenieśli się do Warszawy, gdzie Boy otrzymał etat kierownika literackiego w Teatrze Polskim. A dziś przy Plantach, w pobliżu Wawelu, stoi popiersie Boya autorstwa Edwarda Krzaka z 1980 roku.
In 1922 the Żeleńskis left Cracow, moved to Warsaw, where Boy got the job of the literary manager of Polski Theatre. And today, on Planty, near Wawel, there is a bust of Boy by Edward Krzak, 1980.


wtorek, 2 lipca 2013

Jewish Culture Festival

Festiwal Kultury Żydowskiej w pełni. Program jest przebogaty, różnorodny i bardzo ciekawy. 
ENG: Jewish Culture Festival is on. The programme is rich, varied and really interesting.

Strona główna festiwalu - klik.
The website of the festival - clik.

Ja byłam dziś na fajnym spotkaniu w Cheder Cafe na ul. Józefa. Uri Wertheim i Ofer Tal, dj-e z Izraela, opowiadali o tym, jak folkowa muzyka zmieniła się w elektroniczną. Opowieść okrasili rzecz jasna dużą ilością muzyki i zdjęć. Słuchowiska Israeli Groove Connection odbywają się codziennie o 17:30 w Chederze.
I was today on a nice meeting in Cheder Cafe on Józefa st. Uri Wertheim and Ofer Tal, djs from Israel, told about the change of folk music into electronic one. Their story was completed by loads of music and photos. The meetings called Israeli Groove Connection take place every day at 17:30 in Cheder.


Finałowy Shalom na Szerokiej już w sobotę od 18, a wszystkich koncertów można wysłuchać on-line na stronie festiwalowej.
Shalom on Szeroka, the final concert, on Saturday at 18 and you can watch all the concerts on-line on festival website.

Shalom!

niedziela, 30 czerwca 2013

TOP 5 - Food, czyli o tym, co i gdzie zjeść w Krakowie.

Ten post po prostu musiał powstać. Prędzej czy później, ale musiał. Lubię jeść, a Kraków skutecznie mi pomaga w podjadaniu. Nie wiem tylko, czy TOP 5 nie zamieni się po drodze w TOP 50 ;).
ENG: This note was just meant to appear. Sooner or late, but it just had to. I like eating and Cracow is helping me a lot in this. I just don't know if TOP 5 won't change into TOP 50 on the way ;).


1. Najbardziej krakowski z krakowskich, czyli obwarzanek krakowski... Wykonywany ręcznie według dokładnie określonej receptury, o średnicy mieszczącej się w konkretnym przedziale. Potocznie nazywamy go często preclem, ale nie o nazwę tu chodzi, ale o TEN smak. Chrupiąca skórka i mięciutki środek. Mak, sól, sezam, zioła. Ser? Dla mnie zawsze sezam! Do kupienia na każdym rogu Starego Miasta i nie tylko!

The most Cracowish from all the cracowish, the cracow's obwarzanek... hand made according to a strict reciper, with a diameter fitting the specified size. Coloquially, we sometimes call it pretzel, but it's not about the name, it's about THE taste. Crunchy crusts, soft insides. Poppy, salt, sesame, herbs. Cheese? For me it's always sesame! You can buy them on every corner of the Old Town and not only!




2. Zapiekanka, polski fast-food. W Krakowie tylko i wyłącznie z okrąglaka na Placu Nowym. Cała reszta się nie liczy. Wiem, Nowohucianie zaraz krzykną, że bieńczyckie są równie dobre, jeśli nie lepsze, więc idziemy na kompromis - w Krakowie jemy na Kazimierzu, w Nowej Hucie na Bieńczycach.

Zapiekanka - baked sandwich., polish-style fast-food. In Cracow only at the Nowy Square. All the rest doesn't count. I know, people from Nowa Huta will protest, that zapiekanki from Bieńczyce are just as good, if not better, so let's compromise - in Cracow we eat them on Kazimierz, in Nowa Huta - on Bieńczyce. 

Ser i pieczarki, a poza tym wszystko, o czym tylko zamarzysz - kurczak, szpinak, oscypek, salami, feta, oliwki, pomidorki, tuńczyk, lubczyk...coś jeszcze?


Cheese and champignons, besides  anything you can dream of - chicken, spinach, oscypek - mountain style cheese, salami, feta, olives, tomatoes, tuna,, lovage... anything else?



3. Obiad w gospodzie Koko - zgodnie z obietnicą - tani, smaczny i duży. Duży jest także wybór dań i tłum, jest więc też gwarancja, że jedzenie jest świeże. Od 8 rano do 3 w nocy można cieszyć się miłą atmosferą i fajnym wystrojem. Mój faworyt tutaj to smażony camembert z żurawinką.


The dinner at Koko bar - according to the promise - cheap, tasty and big. Big is also the choice of the dishes and the crowd, so it's guaranteed, that the food is always fresh. From 8 in the morning till 3 at night you can enjoy the nice atmosphere and cool interior design. My favourite here - fried camembert with cranberries.



4. Bary mleczne, czyli obiad jak domowy. Prawie. Mam dwa ulubione bary. Pierwszy - przy Placu Centralnym w Nowej Hucie, gdzie koniecznie trzeba spróbować barszczu czerwonego z uszkami i placków ziemniaczanych. I drugi - na rogu Alei Krasińskiego i Zwierzynieckiej, bar Flisak, który podbił moje serce pierogami z serem i leniwymi oraz widokiem na Wawel.


Milk bars - the dinner like the home-made. Almost. I have two favourite ones. first - on Plac Centralny in Nowa Huta, where you just have to try the red borsch with dumpling and the potato pancakes. And the other one - on the corner of Krasińskiego Avenue and Zwierzyniecka street, Flisak, which stole my heart with sweet pierogi (dumplings) with cottage cheese and sweet leniwe (sweet noodles with cottage cheese) and the view on Wawel.




5. Nocna kiełbaska - z Nyski pod Halą Targową albo ta lepsza, nowohucka, z grilla przy Placu Centralnym. Obowiązkowo z oranżadą, ewentualnie z ogórkiem kiszonym. 


Night sausage - from the bus by the Hala Targowa or the better one, from Nowa Huta, from the grill bar near Plac Centralny. It's an obligation to have the oranżada (polish soda which was supposed to replace the absent cocacola during the comunism times, the taste of chldhood) with it or pickles.



A co jeszcze? What else?

Uczta dla dwojga w restauracji Zbójcy w Pałacu, czyli cały przekrój polskiej kuchni. Polish dinner for two in the restaurant Zbójcy w Pałacu (Market Square 27), the quick review of polish cuisine.

Ciastka francuskie z piekarni Pawlak przy Placu Dominikańskim - z wiśnią, jagodą, adwokatem, a ostatnio z rabarbarem. French pastries from the Pawlak bakery on Plac Dominikański - with cherries, blueberries, advocat (eggnog) and recently also rhubarb.

Pyszne lody spod synagogi Tempel. Delicious ice-cream from near the Tempel synagogue. (Podbrzezie st.)

Kebab, czyli najpopularniejsze ostatnio danie w Krakowie, do znalezienia na każdej ulicy w zbyt dużych ilościach;). Kebab, the most popular recently snack in Cracow, to find on every street in too big quantities ;).


A jakie są Wasze krakowskie (przy)smaki? What are your Cracow tastes?